Center for Artefact Research VZW wil de studie van archeologische artefacten promoten als middel tot de studie van menselijk gedrag in het  verleden. Aan de hand van drie pijlers proberen we dit doel te verwezenlijken door:

  • het uitvoeren en/of mogelijk maken van archeologische materiaalstudies (determinatie, inventarisatie, analyses, syntheses, doctoraten, masterpapers, etc. )
  • dit vakgebied waar nodig een impuls te geven en het belang en de resultaten van dergelijk onderzoek onder de aandacht brengen, zowel in binnen- als buitenland
  • de kennisopbouw en -verspreiding van dit vakgebied te promoten door o.a. het houden van lezingen, het organiseren van congressen, studiedagen, tentoonstellingen, workshops, stages en opleidingen, het verzorgen en verspreiden van publicaties, het betrekken en begeleiden van studenten en andere geïnteresseerden, het opbouwen van een raadpleegbare referentiecollectie en bibliotheek, etc...


Het laatste nieuws over CAR :

Artefact van de maand: Laurence Crow Rotterdam

In het tweede decennium van de 17de eeuw wordt tabaksgebruik steeds meer een gemeengoed. Op dat moment zien we in steeds meer (West-)Nederlandse steden tabakspijpenmakers werkzaam worden. De betere producten werden daarbij van een merk op het uitstekende deel van de kleipijp – hiel – gemerkt. Vaak wordt als merk een roos of lelie al dan niet voorzien van de initialen van de maker, gezet. Sommige van deze pijpenmakers gingen verder en plaatsten hun naam op de pijp. Meestal door hun naam in de (metalen) mal aan te (laten) brengen. In Rotterdam waren er pijpenmakers die op de steel hun naam stempelden zoals vanaf de tweede helft van de 17de eeuw ook steeds meer in Gouda gebruikelijk werd. In dit geval de naam van Lawrence Crow. Een Rotterdamse pijpenmaker die rond het jaar 1630 werkzaam was en tevens voorlezer was in de Engelse kerk. Leuk detail is dat hij zijn naam eindigt met de afbeelding van een kraai (Crow in het Engels). 

Jan Van Oostveen, specialist kleipijpen

 

 

 

Artefact van de maand: bord met hakenkruis

In Beatrixsluis (NL) werd op een WOII-site een bord in industrieel porselein aangetroffen, gemerkt met een hakenkruis. Het is uitgevoerd als stevig gebruiksgoed en valt dus onder de kwaliteitsklasse hotelporselein: bedoeld voor veelvuldig gebruik zoals in restaurants en kantines. Een blik op de achterzijde van dit bord maakt duidelijk voor welke kantines dit bord was bedoeld.
 
De bodem toont een zwart beeldmerk met een vliegende adelaar met een hakenkruis in zijn klauwen, geflankeerd door de afkortingen 'Fl.' en 'U.V.'. Dit is een algemene afnameaanduiding van de ‘Flieger Unterkunfts Verwaltung´, de legerafdeling die de logistiek regelde voor de Duitse luchtmacht tijdens het NAZI-regime. Dit sluit aan bij het vermelde productiejaar 1942. De Fl. U.V. voorzag niet alleen borden, maar allerlei serviesonderdelen zoals ondiepe borden, potjes, koffiekopjes en schoteltjes. Verder wordt dit logo ook regelmatig aangetroffen op andere materiaalcategorieën, waaronder metalen bestek, linnen- en beddengoed en jerrycans. De dienst leverde dus alle dagdagelijkse goederen die de luchtmacht nodig had.
 
Serviesgoed zoals dit bord werd echter niet in eigen beheer geproduceerd, maar bestelde het bij allerlei Duitse porseleinfabrieken. Het tijdens dit onderzoek aangetroffen bord is voorzien van een gekroonde letter W. Dit wijst op een product van Wallendorf Porzellanmanufaktur GmbH te Lichte, Thüringen .
 
Yvonne de Rue, specialist (post)middeleeuws aardewerk
 
Het onderzoek naar deze en andere vondsten van de site Beatrixsluis werd uitgevoerd in opdracht van Sweco Nederland. 
 

 

Artefact van de maand: speelschijven

De geschiedenis van het bordspel gaat verder terug dan je denkt. Dit wordt niet alleen duidelijk uit iconografische en historische bronnen maar ook door allerlei speelvoorwerpen die in het archeologisch bodemarchief opduiken.

Zo werden tijdens opgraving op de Grote Markt te Mechelen verschillende middeleeuwse speelschijven teruggevonden. Het gaat zowel om gedecoreerde houten exemplaren als simpele aardewerken schijfjes die gerecupereerd werden uit afgedankte daktegels. Aardewerken exemplaren werden niet alleen uit bouwkeramiek vervaardigd maar soms ook uit potscherven. In beide gevallen was het een kwestie van de scherf tot de gewenste grootte te herleiden en de hoeken af te ronden. Speelschijven zijn alledaagse voorwerpen die zowel door kinderen als volwassenen werden gebruikt.

In tegenstelling tot bv. schaakstukken behoorden speelschijven niet exclusief tot één spel toe. Er bestaat een hele resem aan spelen die gebruikmaken van speelschijven: dammen, molenspel, triktrak of kwaakbord (een variant van het Engelse backgammon), etc. Hoewel deze spelletjes door jong en oud werden gespeeld waren sommigen, zoals triktrak, eigenlijk gokspelen waarbij vaak om grof geld werd gespeeld. Dit zorgde ervoor dat de autoriteiten ze soms aan banden probeerden te leggen. Zo werden ze in sommige steden verboden terwijl in andere het alleen werd toegestaan tijdens jaarmarkten of andere festiviteiten.

Dana Piessens, specialist (post)middeleeuws aardewerk

Twitter

Nieuwsbrief

Wenst u zich in te schrijven voor onze nieuwsbrief ?
Dit kan door hieronder uw naam en e-mailadres in te voeren.